İnsan Hakları Derneği
İnsan Hakları Derneği
2025 Yılı Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu

Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü (CTEGM) web sitesinde yer alan güncel verilere göre; 1 Aralık 2025 itibari ile 433 bin 543 olan mahpus sayısı; 2 Ocak 2026 tarihi itibari ile 338 bin 109’u hükümlü, 63 bin 905’i tutuklu, 18 bin946’sı kadın, 4 bin421’i çocuk, 6 bin ile 433 yaş üstü   olmak üzere 402 bin 14 ’e gerilemiş olup, kapasitesi 305.286 olan 403 hapishanede hali hazırda 96 bin 728 mahpus kapasite fazlası bulunmaktadır. 

11. Yargı paketinde yer alan infaz düzenlemelerinden yararlanan 90 bin dolayında mahpusun aşama aşama serbest bırakılacağı bilgisine paralel olarak, mahpus sayısının geçen aya göre 31 bin 529 kişi azaldığı görülmektedir.  Ancak bu durum dahi kapasite fazlası sorununa çözüm üretememiş olup, üstte yer alan resmi verilere göre hapishanelerde halen %31,68 oranında kapasite fazlası mahpus bulunmaktadır.   

Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü (CTEGM) web sitesinde yer alan bilgiler üzerinden raporumuza aktardığımız verilerin işaret ettiği gerçekler,  yapımı devam eden yeni hapishaneler, suçu ve suçluluğu doğuran nedenlerle mücadele politikalarının eksikliği  ve tutuklamanın topluma bir baskı aracı olarak kullanılması nedeniyle sürekli artan mahpus sayısı, hapishanelerin bir sorun alanı olarak önemini koruyacağını ,kısmi infaz düzenlemeleri ile alınan önlemlerin sorunu çözme amacı taşımadığını ve raporumuzda ayrıntılarına yer verdiğimiz hak ihlallerinin devam edeceğini göstermekte, çocuk, kadın, yaşlı, engelli ve hasta mahpuslardan başlayarak bütün mahpuslar infaz sisteminden kaynaklı sorunlarının çözümü için destek beklemektedirler.

Hapishanelerde yaşanan sorunların/ihlallerin tespiti ve çözümü için gerekli mekanizmaların harekete geçirilmesi, yetkililerin uyarılması, ulusal ve uluslararası mevzuattan doğan sorumlulukların hatırlatılması, toplumsal farkındalık yaratmak, hak ihlalleri bağlamında mahpuslar ve mahpus yakınları ile dayanışmak amacıyla sürdürdüğümüz faaliyetlerin bir parçası olarak hazırladığımız raporlarımızdan da görüleceği üzere; devasa bir sorun alanı olan hapishanelerde yüz binlerce mahpus, raporumuzda kısmen özetlediğimiz ağır sorunlarla yaşamını sürdürmek durumunda kalmakta, ancak sorunlara çözüm üretilmek yerine hak ve özgürlüklerin yok sayıldığına, hak ihlallerinin meşrulaştırıldığına, işkence ve ölümlere neden olan olaylarda dahi faillerin cezasızlıkla korunduğuna dair örnekler giderek artmaktadır. 

Bu hak ihlallerine karşı mücadelenin de hayati önemde olduğu günümüz koşullarında hazırladığımız bu rapor; Marmara Bölgesi'nde bulunan hapishanelerden İHD İstanbul Şubesi’ne 2025 yılı boyunca yapılan ihlal başvuruları ve bu aylara ilişkin basın taraması yolu ile tespit edilen vakaların derlenmesi ile oluşturulmuştur. Raporumuzda Marmara Bölgesi dışından derneğimize gelen ve takibi yapılan başvurulara ve basın taraması yoluyla tespit edilen ihlallere de da ayrıca yer verilmiştir. 

Raporumuzda yer alan başvurular, hak ihlallerinin yaşandığı hapishanelerde tutuklu veya hükümlü bulunan mahpuslarca mektup, faks veya mahpus aileleri ve avukatları tarafından telefon, e-mail veya derneğe gelmek suretiyle yapılmıştır. 

2025 yılı buyunca şubemize 18’i  Marmara bölgesi hapishanesi olmak üzere  40 hapishaneden başvuru yapılmış olup, bu hapishaneler şöyle sıralanmıştır:   Marmara/Silivri Kampüs CİK,  Silivri Kadın Kapalı  CİK, Silivri Açık CİK, Çorlu Karatepe CİK , Kırklareli Pınarhisar T Tipi CİK, Edirne F Tipi CİK , Tekirdağ 1 ve 2 nolu F Tipi CİK, Metris R Tipi CİK, Metris T Tipi CİK, Bakırköy Kadın Kapalı CİK , Maltepe L Tipi CİK, Gebze M Tipi kadın CİK, Kandıra 1 ve 2 nolu F Tipi CİK, Kandıra Açık CİK,  Bandırma T Tipi CİK,  Bursa E  Tipi CİK, Bursa Kapalı CİK, Ayvalık Kadın Açık CİK,  Bolu Gerede L Tipi CİK,  Bolu T Tipi CİK, Bodrum S Tipi CİK, Bafra T Tipi CİK,  İzmir Aliağa Kadın CİK, İzmir Kırıklar F Tipi CİK,  İzmir  Kadın Kapalı CİK, İzmir Kırıklar Buca YGC, Artvin CİK, Kahramanmaraş Türkoğlu L Tipi CİK, Sincan 1 Nolu F Tipi CİK, Sincan 2 Nolu F Tipi CİK, Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli CİK, Elazığ Sivrice kadın Açık CİK,  Kırşehir Yüksek Güvenlikli CİK, Kırşehir S Tipi CİK, Bolvadin T Tipi CİK,  Erzurum/Dumlu YGC.,  Erzurum/Dumlu Açık CİK, Mersin/ Tarsus Kadın Kapalı CİK, Samsun Kavak S Tipi CİK,  Batman M Tipi CİK,  Çorum Kapalı CİK.

Bu rapor döneminde:

Ocak ayında 13, Şubat ayında 15, Mart ayında 8, Nisan ayında 15, Mayıs ayında 18, Haziran ayında 19, Temmuz ayında 18, Ağustos ayında 15, Eylül ayında 26, Ekim ayında 13, Kasım’da 18, Aralık ayında 16 olmak üzere 161’i Marmara bölgesi hapishanelerinden ve 33’ü Marmara dışı hapishanelerden  toplam  194 başvuru yapılmış olup,  bu  başvuruların ; 34’ü kadın, 157’ si erkek,3’ü LGBTİ+ mahpuslar, 29’u adli, 165’i politik nedenlerle hapiste tutulan mahpuslar , 7’si ise göçmen mahpuslar tarafından  gerçekleştirilmiştir.

Üstteki veriler, bu rapor döneminde derneğimize başvuruların ulaşabildiği hapishaneler arasında Marmara Kampüs Ceza İnfaz Kurumu’nun öne çıktığını, ancak F, S ve YGC gibi ağır tecrit uygulanan hapishanelerden başvurular yanında açık ya da kapalı fark etmeksizin kadın , çocuk, Rehabilitasyon tipi hapishanelerde de  mahpusların ağır sorunlar yaşadıklarını ve seslerini duyurmaya çalıştıklarını göstermektedir.    2025 yılı içinde şubemize yapılan 194 başvurunun; başvurucuların cinsiyet kimliği, suç tipi ve vatandaşlık bağına göre dağılımı altta gösterilmiştir.

Basın taraması yolu ile tespit ettiğimiz  ve Tablo 2 de ayrıntılı olarak yer verdiğimiz 843 ihlalin yanında,  derneğimize yapılan 194 başvuruda;

Marmara Bölgesi hapishanelerinden Ocak ayında 355, Şubat ayında 438, Mart ayında 59, Nisan ayında 292,  Mayıs  ayında 390,  Haziran ayında 373, Temmuz ayında 379,  Ağustos  ayında 297,  Eylül ayında 506, Ekim ayında 115 Kasım  ayın da 341 Aralık ayında 557 olmak üzere  toplam  4086 ihlal tespit edilmiştir.

Marmara dışı hapishanelerden gelen başvurularda ise; Ocak ayında 22, Şubat ayında 54, Mart ayında 13 olmak, Nisan ayında 36, Mayıs ayında 47, Haziran ayında 41, Temmuz ayında 31, Ağustos ayında 37, Eylül ayında 41, Ekim ayında 6, Kasım  ayında 9, Aralık ayında 4 olmak üzere 341 ihlal tespit edilmiştir. Böylece, başvurulardan tespit edilen toplam ihlal sayısı 4427 olmuştur. 

4086’sı Marmara Bölgesi hapishaneleri, 341’i’  Marmara dışı hapishanelerden olmak üzere Başvurulardan tespit edilen toplam 4427  ihlal yanında , Marmara bölgesi hapishanelerinden basın taraması yolu ile  tespit edilen 843  ihlal ile  bu rapor döneminde toplam 5283 ihlal tespit edilmiştir. 

Başvurulardan tespit edilen  4427  ihlalin ana ihlal başlıklarına göre sayı ve yüzdelik dağılımı  ile  ayrıntılı  dökümü altta yer almaktadır.


Raporun devamı PDF formatında sayfa altında bulunan "Dökümanlar" bölümündedir.