İnsan Hakları Derneği
İnsan Hakları Derneği
Sar but Bares Geographiya andar kodo but čhibja mudarde!

Adjes ando them si paše 7.000 čhibja so vakerelpe, thaj 2.500 lendar si ande baro periklo te mudarelpe. UNESCO, te del zor kadeja perikloste, ando 17. Novemberos 1999 themakerďa 21. Februaros sar Internacionalno Dive la Dajaki Čhibja. Katar 2000 beršestar kadeja dive džanavipe sar Dive la Dajaki Čhibja, te zorarelpe kulturaľi raznovidnost thaj butčhibjakero dživipen.

Dajaki čhib si kadi čhib ande savi o manuša maj lačhe vakerena, sosializirena thaj dikhelpe peske kulturaľe egzistencen ande peski komuniteta vaj telal jekh themutni administraciya. O themen kaj na si peske statos, kana na dena lende edukaciya ande dajaki čhib, kerelpe kaj na šaj bararena pes thaj na šaj ačhaven but posibilitetura.

Maj baro barijera angla dajaki čhibjakere mangimata si kodo so ando them dominenel o koncepto “nacionalno them”. O nacionalne thema ande asimilacionistiko thaj jekhčhibjako sistemi si kerde, kaj na kabulirena aver čhibja andar oficialno čhib. Kadeja sistemi zorarel savorre etnikane grupe thaj naroda ande jekh čhib te vakerena, te sikljon thaj te dživena.

Savorre čhibja – kaj si ande periklo, kaj mudarde thaj kaj adjes vakerelpe – si komuno valoro la manušikani historija. O naroda trubul te šaj vakerena, te sikljon thaj te ačhaven peski kultura ande peski dajaki čhib. Lingvistikani thaj kulturaľi pluraliteta šaj anel paćiv, jekh-jekhestar dživipen thaj slobodipe.

Amari geographiya si butčhibjaki. Telal konstitucionalno egaliteto, savorre naroda si hakaj te šaj sikljon ande peski dajaki čhib. Sar ande medenikane thema, si buti la statos te garantinel edukaciya ande dajaki čhib. Ande kadeja kadra, ande amari geographiya, mangelpe te legalno ačharelpe edukaciya ande Kürtçe, Romanca, Lazca, Çerkezce, Arapça thaj savorre aver dajake čhibja.

Türkiye Devleti trubul te lel tele savorre rezervacije, maj anglal ande BM Çocuk Hakları Sözleşmesi (artiklo 17, 29 thaj 30), thaj ande savorre internacionalne dokumentura la manušikane hakaja kaj den posibiliteto te sikavelpe aver čhibja, kultura thaj inanca. Te avel egaliteto thaj slobodipe ande edukaciya, trubul te avel parti ande BM-UNESCO “Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşmesi” thaj te implementinel peske dispozicije.

Ande kadeja okaziya, İnsan Hakları Derneği celebrinel Dive la Dajaki Čhibja thaj zorales phenel kaj mangel te lel tele savorre barijere kaj ačharelena slobodno utilizaciya la dajaki čhibja thaj te legalno garantinel edukaciya ande dajaki čhib. Maj anglal ande edukaciya thaj sastipen, savorre publikane servisa trubul te avel nitelno, bi-lovengo, šaj-ačhavel thaj šaj-dostupno, thaj prezentirime ande jekh butčhibjako thaj dajaki-temelno sistemi 

Baxtalo 21. Februaros – Dive la Dajaki Čhibja!